Startpagina |  Wat is er nieuw |  Gezocht |  Familienamen |  Albums |  Verhalen |  Documenten |  Begraafplaatsen |  Plaatsen |  Datums |  Rapporten |  Bronnen

Wapens, Gemeentewapens


Treffers 1 t/m 38 van 38     » Klikplaatjes-overzicht    » Dia voorstelling

   

 #   Klikplaatje   Beschrijving   Verbonden met 
1
Alblasserdam, Gemeentewapen
Alblasserdam, Gemeentewapen
24 december 1817

" Coupé het eerste van keel en 't tweede van goud, beladen met een leeuw alternerende van het ene stuk in het andere."

Oorsprong/verklaring
De oorsprong van het wapen is niet bekend. Wel wordt het al in de 18e eeuw als zodanig vermeld. Het is misschien afgeleid van het wapen van Holland. Bij de aanvraag in 1816 werd evenmin een oorsprong gegeven, alleen de mededeling dat het al sinds onheugelijke tijden wordt gevoerd.

 
 
2
Alblasserdam, Wapenzegel
Alblasserdam, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930  
 
3
Ameide, Gemeentewapen
Ameide, Gemeentewapen
Oorsprong/verklaring

De oorsprong van het wapen is niet bekend, hoewel Sierksma een sprekende verklaring probeert te geven door te stellen dat een (h)ameide een hekwerk of afrastering is.

In een brief van de burgemeester van 4-4-1815 wordt het wapen afgebeeld op een zegelstempel, inclusief de helm met helmteken. De kleuren werden niet ggeven en dus werd het wapen in rijkskleuren verleend. De kleuren van het wapen waren oorspronkelijk rood met drie zilveren palen. In deze vorm wordt het afgebeeld op de bodebus van Ameide, die uit de vroege 17e eeuw stamt.

Van Ameide zijn 3 zegels bekend, het eerste uit 1527 vertoont een tempel met 4 zuilen. In 1608 verschijnt een schild beladen met 2 palen, gedekt door een gesloten helm en met het helmteken. Randschrift Dit is het poortsegel van der Amyde. Een identiek zegel zonder randschrift uit deze tijd is ook nog bekend.

De oorsprong van het wapen kan gezocht worden in het wapen van de Heren van Goor. Ameide is waarschijnlijk gesticht door de Heren of Graven van Goor.
 
 
4
Ameide, Wapenzegel
Ameide, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930  
 
5
Best, Gemeentewapen
Best, Gemeentewapen
23 juni 1980

" In keel de H.Odulfus van zilver. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 parels."

NB : De heilige draagt in de rechterhand een appel en in de linker een boek.

Oorsprong/verklaring

Best is in 1819 afgescheiden van Oirschot. De nieuwe gemeente had geen historisch wapen en nam een schild aan met daarop de H. Odulphus.

De H. Odulphus is de parochieheilige. Het wapen werd echter nooit officieel aangevraagd. Pas in 1949 deed de gemeente een poging het wapen te laten bevestigen. De Hoge Raad van Adel weigerde echter de heilige op te nemen in het wapen. Ze zag liever het symbool van de heilige (een appel) in het wapen verwerkt. De gemeente wilde echter de hele heilige opnemen.

In 1969 werd wederom een poging gedaan het wapen bevestigd te krijgen. Daarvoor werden eerst een aantal ontwerpen gemaakt, analoog aan het wapen van Oirschot. De gemeenteraad bleef echter vasthouden aan de heilige. Uiteindelijk werd in 1978 opnieuw een poging gedaan om het inmiddels al meer dan 150 jaar gevoerde wapen te bevestigen. De Hoge Raad van Adel is uiteindelijk akkoord gegaan en het wapen is verleend. Best was daarmee de eerste gemeente in Noord-Brabant, waar de heilige in andere kleuren dan goud-op-blauw werd verleend.

In 1996 stelde de Noordbrabantse Commissie voor Wapen- en Vlaggenkunde de volgende wijziging voor:
In keel een verlaagd en versmald Latijns kruis van zilver, de bovenste en beide zijarmen elk overtopt met een appel van zilver. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee parels.

De heilige is in dit ontwerp vervangen door zijn symbolen, kruis en appel. Ook dit ontwerp is verder nooit door de gemeente aangenomen.
 
 
6
Brandwijk, Gemeentewapen
Brandwijk, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

" Parti, het eerste van sabel beladen met 6 bezans van zilver, geplaatst 3, 2 en 1; het tweede mede van sabel beladen met 2 harte hoornen, staande en pal, verzeld en chef en en pointe van 1 bezan, alles van zilver."

Oorsprong/verklaring
De oorsprong en de betekenis van het wapen is niet bekend. Het wordt al in de 18e eeuw genoemd in het manuscript Beelaerts van Blokland, alleen worden de penningen in dat manuscript in goud weergegeven.  
 
7
Herwijnen, Wapenzegel
Herwijnen, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

Oorsprong/verklaring

Het wapen is gelijk aan dat van de familie van Herwijnen. Oorspronkelijk voerde de familie een enkele dwarsbalk, maar reeds in 1386 komt het wapen met de beide dwarsbalken voor.
 
 
8
Heukelum, Wapenzegel
Heukelum, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"Van lazuur beladen met een getorende poort van goud."

Oorsprong/verklaring
Het wapen is ooit verleend door de heren van Heukelum in de kleuren natuurlijke kleur op zilver en een grasgrond. Aangezien de gemeente geen kleuren aangaf bij de aanvraag in 1815 is het destijds in rijkskleuren verleend.
De oude heren van Heukelum waren afstammelingen van de Van Arkels, en voerden dan ook het wapen van Arkel (in zilver twee dubbelgekanteelde dwarsbalken van keel), waarop een barensteel van azuur. Dit wapen werd o.a. gevoerd door Otto van Heukelum (1363-1408). Dit wapen wordt ook gegeven in het manuscript Schoemaker als heerlijkheidswapen. Het komt ook als zodanig voor op een wapenkaart van 1622.
Van den Bergh noemt een zegel uit de 17e eeuw, waarop een poort met gedekte middentoren en een ringmuur, waarboven huizen, met 2 zijtorentjes met windvanen.  
 
9
Hoornaar, Gemeentewapen
Hoornaar, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"Van zilver beladen met 2 gebretesseerde en contragebretesseerde fasces, verzeld en chef van 3 duiven alles van keel."

Oorsprong/verklaring
Het wapen is een variant op het wapen van Arkel.  
 
10
IJsselstein, Gemeentewapen
IJsselstein, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1920

"Van goud beladen met eene fasce van sabel, een ge?chequeteerde sautoir van 2 tieres van keel en zilver brocherende over het geheel."

Het wapen is afgeleid van het wapen van Van Amstel.  
 
11
Jutphaas, Gemeentewapen
Jutphaas, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1920

"Gevierendeeld; kwartieren I en IV van goud beladen met een St.Andrieskruis van keel; kwartieren II en III van lazuur beladen met een schild van goud met 3 dwarsbalken van keel."

Het wapen is een samenvoeging van de wapens van de heerlijkheden Jutphaas Nedereind en Jutphaas Overeind 
 
12
Koninkrijk der Nederlanden, Rijkswapen
Koninkrijk der Nederlanden, Rijkswapen
 
 
13
Langerak, Gemeentewapen
Langerak, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"Van goud beladen met een klimmende leeuw van keel, op deszelfs lijf een lambel van 3 pendants van lazuur."

Oorsprong/verklaring:
Het wapen is gelijk aan het wapen van de familie van Langerack, die de leeuw ook getongd en genageld van lazuur voert. Deze familie was waarschijnlijk een tak van het geslacht Brederode. In het wapenboek van de Heraut Gelre (1414) wordt het wapen genoemd van Jan van Langerack (1330-1378). Dit wapen vertoont dezelfde afbeelding als het gemeentewapen.  
 
14
Nieuwpoort, Gemeentewapen
Nieuwpoort, Gemeentewapen
24 juli 1816

"Van lazuur, beladen met een poort met zijne torens, alles van goud."

Oorsprong/verklaring
Nieuwpoort verkreeg in 1283 stadsrechten. Waarschijnlijk is toen ook het eerste zegel ontworpen. De oudste zegels vertonen een gekanteelde poort met drie torens, de middelste en linkertoren gedekt, waarop een bol; boven de gekanteelde walmuur een bol tussen de torens, uit de rechterbol rijst een vierbladerige plant, uit de linker een klaverblad. Een tweede zegel, waarschijnlijk uit de 17e eeuw vertoont eveneens een poort. De voorstelling op dit zegel is identiek aan het latere wapen en heeft daar ook model voor gestaan.


 
 
15
Nieuwpoort, Wapenzegel
Nieuwpoort, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930  
 
16
Noord Brabant, Provinciewapen
Noord Brabant, Provinciewapen
15 juli 1920

" In sabel een leeuw van goud, getongd en genageld van keel. Het schild gedekt met de hertogelijke kroon van goud, gevoerd van keel, met hermelijnen omslagen. Schildhouders: twee gouden leeuwen, getongd van keel. "

Oorsprong/verklaring

Het wapen is afgeleid van het wapen van het oude hertogdom Brabant evenals het wapen van België.

Brabant is ontstaan als een onderdeel van Neder-Lotharingen. De eerste die met Brabant werd beleend was Hendrik van Limburg in 1101. In 1106 werd hij echter opgevolgd door Godfried, graaf van Leuven. Het gebied werd in de loop der 12e eeuw verder uitgebreid en in 1188 nam Hendrik I van Leuven de titel Hertog van Brabant op in zijn titulatuur. De hertogstitel heeft sindsdien tot de Franse tijd bestaan.

Tegelijkertijd met de hertogstitel werd voor het eerst een leeuw op een wapen afgebeeld als symbool voor Brabant, en wel op een munt. Sindsdien is het wapen van Brabant een leeuw. De kleuren zijn bekend uit de 13e eeuw, namelijk een gouden leeuw op een zwart veld. In de 14e eeuw werden de klauwen en de tong gekleurd. Het wapen is sindsdien niet gewijzigd.

De ouste afbeelding van het wapen van Brabant, op een munt uit 1183 van Hendrik I.

Hoewel de hertogen vaak diverse wapens voerden, bleef de leeuw altijd het wapen voor Brabant. De hertogen uit het Brabants-Limburgse huis voerden het wapen gevierendeeld met de Limburgse leeuw. Hiervan zijn in de gemeentewapens diverse voorbeelden te vinden, oa Veldhoven, Waalwijk, Oirschot en Stiphout. Ook het Duitse Kerpen voert de beide leeuwen in het wapen.

Andere hertogen, zoals Wenesclaus van Luxemburg voerde Brabant in het eerste kwartier, Luxemburg in het tweede en derde en Limburg in het vierde kwartier. Zijn opvolgers namen het familiewapen op in het eerste en vierde kwartier, Brabant in het tweede en Limburg in het derde kwartier.

Tijdens de Republiek namen de Staten van Brabant de leeuw over. Na de onafhankelijkheid in 1813 verkregen beide provincies, Noord- en Zuid-Brabant hetzelfde wapen. Na de afscheiding van Belgie werd Zuid Brabant gewoon Brabant, maar in het wapen kwam geen verandering.

Het wapen van Brabant is ook overgenomen als wapen van België.
 
 
17
Ottoland, Gemeentewapen
Ottoland, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"Gedeeld : I in zilver een dwarsbalk van sabel, boven vergezeld van 2 liesbossen van sinopel naast elkaar, II in zilver 2 beurtelings gekanteelde dwarsbalken van sabel. Het schild gedekt met een gouden kroon van 3 bladeren en 2 paarlen."

Oorsprong/verklaring
Het wapen is samengesteld uit het wapen van de baronie Liesveld, waarin Ottoland lag (I) en een onderdeel van het wapen van de Friese Nassau's, heren van Ottoland en Blokland sinds 1636. Vergelijk ook Liesveld.
In het Manuscript Beelaerts van Blokland wordt het wapen als zodanig vermeld, echter zonder de liesbossen.
De gemeente had in eerste instantie in 1943 een geheel ander wapen aangevraagd; namelijk :
In sinopel een kruis van zilver, waaroverheen een leeuw van goud, getongd van keel.
Dit wapen stelde de gemeente Ottoland voor, met de riviertjes de Boezem en de Graafstroom. De leeuw is de Hollandse leeuw. De Hoge Raad van Adel vond dit niet historisch verantwoord en kwam toen uiteindelijk met het voorstel van het wapen van Liesveld.  
 
18
Oud Alblas, Gemeentewapen
Oud Alblas, Gemeentewapen
24 juli 1816

"Van goud, beladen met 5 lozanjes van sabel, staande 3 en 2."

Oorsprong/verklaring: Gelijk aan het wapen van de 13e eeuwse heerlijkheid Alblas.

Bij de aanvraag op 18-4-1815 wordt het wapen verklaard door de Ambachtsheer, Pieter Blusse. Volgens hem komt het wapen voor in een boek 'Beschrijving van Dordrecht´door ene Balen, boven de naam Otto van Alblas, ridder te Utrecht in 1219. Tevens komt het voor in de ´Corte beschrijving, mitsgaders standrechten enz van Zuyt-Holland´door J. vd Eijck uit 1628.
 
 
19
Oud Alblas, Wapenzegel
Oud Alblas, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930  
 
20
Papendrecht, Wapenzegel
Papendrecht, Wapenzegel
 
 
21
Polsbroek, Gemeentewapen
Polsbroek, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"Van goud, beladen met eene geschakeerde bande van 2 rijen van keel en zilver."

Oorsprong/verklaring:
Gelijk aan het wapen van Noord Polsbroek zonder de kroon. Het is het wapen van de IJsselsteinse tak van Van Amstel.  
 
22
Rhenen, Gemeentewapen
Rhenen, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"In zilver een burcht met 3 ronde torens van keel, gevaand van hetzelfde;in het schildhoofd een liggende sleutel van hetzelfde, de baard naar rechts en naar boven gewend. Het schild gedekt door een gouden kroon met 5 bladeren en ter weerszijden gehouden door een aanziende leeuw van goud."

Het wapen is afgeleid van de oude stadszegels 
 
23
Ridderkerk, Gemeentewapen
Ridderkerk, Gemeentewapen
 
 
24
Ridderkerk, Gemeentewapen
Ridderkerk, Gemeentewapen
24 juli 1816

"Van sijnople, beladen met den Ridder St.Joris, den draak doorstekende, alles van zilver."

NB : St Joris, het paard en de draak zijn omgewend en staan op een grond.

Oorsprong/verklaring
Ridderkerk was vroeger een heerlijkheid. De naam is afgeleid van de kerk ter plaatse, die de belangrijkste zou zijn in de gehele Riederwaard, de Riederkerk. Schutspatroon van deze kerk was Sint Joris. Zijn beeltenis is als heerlijkheids- en gemeentewapen opgenomen. Regt noemt overigens dat het wapen van zilver is, waarop de Heilige en de draak van natuurlijke kleur. Tevens zou het schild gehouden worden door twee leeuwen en gedekt zijn met een kroon.

 
 
25
Ridderkerk, Gemeentewapen
Ridderkerk, Gemeentewapen
Gemeentewapen glas-in-lood 
 
26
Ridderkerk, Wapenzegel
Ridderkerk, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930
 
 
27
Schelluinen, Gemeentewapen
Schelluinen, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

" Een goude leeuw op een blauw veld."

Oorsprong/verklaring :
De betekenis en de oorsprong van dit wapen zijn niet bekend. Waarschijnlijk is echter dat het wapen de oorspronkelijke Hollandse leeuw is, die in 1818 in de Rijkskleuren is verleend.  
 
28
Schoonhoven, Gemeentewapen
Schoonhoven, Gemeentewapen
I : 24 juli 1816
"Gevierendeeld : I en IV in zilver een leeuw van keel II en III in zilver een leeuw van sabel"

II : 35 maart 1933
"Gevierendeeld : I en IV in zilver een leeuw van sabel II en III in zilver een leeuw van keel"

NB De gemeente voert het wapen regelmatig gedekt door een gouden kroon van 5 bladeren.

Oorsprong/verklaring
Wanneer Schoonhoven stadsrechten heeft verkregen is niet bekend. Wel is bekend dat in het midden der 13e eeuw een burcht werd gesticht door Jan van der Lede. In 1280 wordt de heerlijkheid uitgegeven door Floris V van Holland aan Nicolaes van Cats. Een jaar later gaf de bisschop van Utrecht zijn wereldlijke rechten en rechtspraak aan de oostkant van Schoonhoven, in "Lopikerpoort", eveneens in leen aan Nicolaas van Cats. Hiermee kwam het gehele gebied onder één heer. In hetzelfde document verleende de bisschop Schoonhoven tolvrijdom.

Het oudst bekende zegel dateert uit het begin van de 14e eeuw. De oudste bekende afdruk dateert van 9 juli 1323.
 
 
29
Schoonhoven, Wapen
Schoonhoven, Wapen
Fraai beeldhouwwerk 
 
30
Schoonhoven, Wapenzegel
Schoonhoven, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930  
 
31
Sliedrecht, Gemeentewapen
Sliedrecht, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"In goud een groot-uitgeschulpt schuinkruis van sabel. Het schild gedekt door een gouden kroon van 3 bladeren en 2 parels."

Oorsprong/verklaring
Het wapen is afgeleid van het wapen van de familie Van Lokhorst.
De eerste vrouwe van Lokhorst (de vroegere heerlijkheid Oversliedrecht) was in de 17e eeuw Gertruyd van Lokhorst, Vrouwe van Hazerswoude.
Een wapen voor Lokhorst met een uitgeschulpt kruis komt echter ook al voor in het manuscript Gelre voor Adam van Lokhorst (1361-1414). De familie van Lo(c)khorst was eigenaar van de gelijknamige ridderhofstad te Leusden. De genoemde Adam van Lokhorst staat dan ook vermeld als leenman van Utrecht, niet van Holland.
Het kruis van het geslacht Lokhorst komt ook voor in het wapen van de voormalige gemeente Hoogland.
Het wapen werd als heerlijkheidswapen als zodanig al in de 18e eeuw gevoerd, dus ook nadat de familie van Lokhorst geen bezittingen meer had in de heerlijkheid.
Behalve uit de heerlijkheid Lokhorst is de gemeente ook opgebouwd uit de heerlijkheden Niemandsvriend en Naaldwijk. Naaldwijk voerde als heerlijkheidswapen een wapen identiek aan de gemeente Naaldwijk in het Westland. Het is evenals het wapen van de gemeente Naaldwijk afgeleid van het wapen van het geslacht Van Naaldwijk.  
 
32
Streefkerk, Gemeentewapen
Streefkerk, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930

"Van goud, beladen met 5 lelien van zilver, geplaatst 2, 1 en 2."

Over de oorsprong van het wapen is niets bekend. Wel wordt in de 18e eeuw als heerlijkheidswapen een geheel ander wapen vermeld namelijk : Doorsneden : I in azuur een lelie van goud; II in goud een keper van keel. De oorsprong van dat wapen is evenmin bekend.  
 
33
Willige Langerak, Gemeentewapen
Willige Langerak, Gemeentewapen
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1920  
 
34
Willige Langerak, Gemeentewapen
Willige Langerak, Gemeentewapen
12 maart 1864
"Het eerste en vierde deel van goud met eenen leeuw van keel, geklaauwd en getongd lazuur en een barensteel van hetzelfde, het tweede en derde deel tranché van zilver en keel."

Oorsprong/verklaring

Het wapen is een combinatie van de wapens van Utrecht (II en III) en Brederode (I en IV). Op de in 1802 vervaardige bodebus komt alleen het wapen van Utrecht voor, de leeuw ontbreekt. Het wapen wordt tevens gedekt door een vijfbladerige kroon.
 
 
35
Zuid Holland 1, Provinciewapen
Zuid Holland 1, Provinciewapen
28 februari 1947

" In goud een leeuw van keel, getongd en genageld van azuur. Het schild gedekt met eene gouden kroon van vijf bladeren en vier paarlen en ter wederzijde gehouden door een leeuw van keel. "

Voor Oorsprong en verklaring zie Zuid Holland 2 
 
36
Zuid Holland 2, Provinciewapen
Zuid Holland 2, Provinciewapen
30 december 1959

" In goud een leeuw van keel, getongd en genageld van azuur. Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren en vier paarlen en ter wederzijde gehouden door een leeuw van keel, getongd en genageld van azuur. Wapenspreuk: 'Vigilate Deo Confidentes' in latijnse letters van keel op een lint van goud. "

Oorsprong/Verklaring

Het wapen is het oorspronkelijke wapen van het graafschap Holland.

De oudste afbeelding van een wapen voor Holland dateert uit 1198 op een zegel van graaf Dirk VII. Het zegel vertoont een ruiter met voor zich een schild, waarop een leeuw. Ook op een vergelijkbaar zegel van zijn broer Willem, met afdruk uit 1205, staat een leeuw op een schild. De kleuren van het wapen zijn bekend uit 1254, op een wapenrol worden ze vermeld als zijnde een rode leeuw op een gouden veld. In dezelfde eeuw verschijnen er al afbeeldingen van de leeuw met blauwe nagels en tong.

De leeuw is verder in de loop der eeuwen niet meer gewijzigd. De leeuw werd gevoerd door alle opvolgende graven van Holland, de Staten van Holland, tijdens de Franse Tijd en ook in de vorige eeuw, waarbij het wapen zowel voor Noord- als Zuid-Holland werd gebruikt. Wel zijn er in de loop der tijd allerlei versieringen aan het wapen toegevoegd.

Nadat het Hollandse gravenhuis in 1299 was uitgestorven kwam het gebied aan Jan van Avesnes, graaf van Henegouwen. Hij voerde als wapen niet de kepers van Henegouwen, maar de Vlaamse leeuw. Hij was benoemd tot graaf van Vlaanderen, maar was aldaar in een grote machtsstrijd verwikkeld en kon zijn gezag daar niet goed vestigen. Hij voerde als wapen een gevierendeeld schild met de Hollandse en Henegouwse leeuw. Ook zijn opvolgers voerden deze combinatie. In de gemeentewapens komt deze combinatie oa voor bij Tholen, Beverwijk, Rotterdam en Poortvliet, plaatsen die stedelijke rechten verkregen onder de graven van Holland-Henegouwen.

In 1346 kwam het graafschap aan Willem V van Beieren. Hij voerde als wapen een gevierendeeld schild met het schild van Beieren gevierendeeld met de vier leeuwen van Holland Henegouwen. Deze combinatie komt oa voor bij Goes en Reimerswaal. Aan het gebruik van dit, drukke, wapen kwam een eind met Filips de Goede in de 15e eeuw. Sindsdien wordt de leeuw weer enkelvoudig afgebeeld.

Op het zegel van Willem V komt voor het eerst ook de zgn Hollandse Tuin voor. Dit is een hekwerk dat om het wapen wordt geplaatst. Wat precies de oorsprong hiervan is is niet bekend. De Hollandse tuin werd, met enkele onderbrekingen, gebruikt tot 1806. Een dergelijke tuin werd ook gevoerd door diverse Hollandse steden. Tegenwoordig voeren alleen Geertruidenberg en Gent (Belgie) nog een dergelijke tuin rond het wapen.

In de loop der eeuwen werd het wapen ook afgebeeld met schildhoudende leeuwen of een enkele leeuw met opgeheven zwaard achter het wapen. Ook zijn er diverse kronen in gebruik geweest. De huidige schildhouders van Zuid-Holland werden pas deze eeuw toegevoegd. De spreuk onder het huidige wapen werd in de 16e eeuw ingevoerd, maar werd nauwelijks als wapenspreuk gebruikt. De spreuk kwam wel voor op munten als randschrift.

Het wapen van Holland komt in veel andere wapens voor. De Hollandse graven probeerden hun gebied op veen plaatsen uit te breiden en verspreiden daarmee ook de leeuw. De Hollandse leeuw komt dan ook voor bij Overijssel, Utrecht en Zeeland, alsmede een aantal gemeentewapens. De Staten van Holland waren de machtigste in de Republiek en het wapen van de Staten Generaal (en de Republiek) was dan ook de Hollandse leeuw met pijlen en zwaard.

In 1946 vroeg de provincie wel de spreuk "Vigilate Deo Confidentes" ("Waakt, vertrouwende op God") aan, maar omdat die historisch niet veel was gebruikt, werd dit verzoek door de Hoge Raad van Adel afgewezen. Pas in 1959 werd de spreuk alsnog verleend. 
 
37
Zwijndrecht, Gemeentewapen
Zwijndrecht, Gemeentewapen
24 juli 1816

"Van goud beladen met 3 vuurijzers van sabel, staande en fasce."

Oorsprong/verklaring
Het wapen zou afgeleid zijn van het wapen van de heer Schobbelant van Zevenbergen, die in 1331 deelnam aan de bedijking van de Zwijndrechtse waard (zie onder). De nieuwe polder werd dan ook Schobbelantsambacht genoemd. Zijn familie bleef tot 1421in bezit van de heerlijkheid. De heerlijkheid is daarna in bezit geweest van een aantal andere families, het wapen van de eerste Heer bleef echter het heerlijkheidswapen. Het komt ook als zodanig voor in diverse 17e en 18e eeuwse bronnen.

Of het wapen daadwerkelijk afgeleid is van Schobbelant van Zevenbergen is echter niet waarschijnlijk. Het wapen van Zevenbergen is afkomstig van het wapen van Strijen, en vertoonde drie St. Andrieskruisjes. Het is mogelijk dat hij een nieuw wapen heeft aangenomen. Waarschijnlijker is echter dat het wapen teruggaat op het wapen van de familie Van Zwijndrecht (of Swijndrecht), die heren waren van het dorp Zwijndrecht voor de bedijking van de Waard in 1331-37. Het dorp Zwijndrecht komt voor het eerst voor in een oorkonde uit 1006. In 1243 is er sprake van ridder Engelbert van Swijndrecht. Wanneer deze familie in bezit geweest is van de heerlijkheid is niet bekend. Wel voerde de familie Van Swijndrecht drie schoorsteelhalen in haar wapen. Er zijn afbeeldingen bekend van een zegel uit 1453 en een tekening uit 1481. Aangezien er geen leden van deze familie gegeven worden als heren van Zwijndrecht na 1331 is het aannemelijk dat het wapen ouder is en dus al als heerlijkheids (dorps-) wapen gevoerd werd voor de bedijking en dus niet het wapen is van Schobbelant van Zevenbergen.

 
 
38
Zwijndrecht, Wapenzegel
Zwijndrecht, Wapenzegel
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930  
 

Copyright © 2009 / 2019 VIA Joh. J. Visser

Colofon  Disclaimer